Grupa Sterująca Ewaluacją i Monitoringiem | Fundusze Europejskie dla Opolskiego

W dniu 5 grudnia 2025 roku odbyło się kolejne spotkanie Grupy Sterującej Ewaluacją i Monitoringiem (GSEiM, Grupa) dla perspektywy 2021-2027. Spotkanie otworzył Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej i Przestrzennej (DRP) Urzędu Marszałkowskiego Województwa Opolskiego (UMWO) – Pan Waldemar Zadka, który przywitał uczestników oraz zaprezentował główne ustalenia z badania pn. Ewaluacja bieżąca kryteriów i systemu wyboru projektów oraz ocena podejścia do sposobu realizacji zasad równościowych w ramach FEO 2021-2027.

Ewaluacja potwierdziła, że system wyboru projektów FEO 2021–2027 jest solidny, funkcjonalny i bardzo dobrze oceniany zarówno przez instytucje wdrażające, jak i przez wnioskodawców. Wskazano potrzebę usprawnienia przede wszystkim czasu oceny wniosków oraz doprecyzowania nazw i definicji wybranych kryteriów oceny, aby zwiększyć ich jednoznaczność i przyjazność dla użytkowników. Rekomendacje obejmują również stworzenie mechanizmów premiowania projektów wybitnych i innowacyjnych, aby wspierać rozwiązania o najwyższym potencjale rozwojowym dla regionu.

Następnie głos zabrał Pan Jacek Partyka – Dyrektor Departamentu Programowania Funduszy Europejskich UMWO, prezentując w swoim wystąpieniu planowane i negocjowane z Komisją Europejską zmiany w programie regionalnym Fundusze Europejskie dla Opolskiego na lata 2021-2027. Aktualizacja programu obejmuje m.in. działania związane z odbudową po powodzi oraz wprowadzenie czterech nowych priorytetów:

• Fundusze Europejskie na rzecz zdolności obronnych opolskiego;

• Fundusze Europejskie na rzecz ochrony i odbudowy ekosystemów i infrastruktury wodnej;

• Fundusze europejskie na rzecz wzmacniania odporności infrastruktury cywilnej na zagrożenia militarne i kryzysowe;

• Fundusze europejskie na rzecz edukacji w budowaniu odporności opolskiego.

Zmieniona wersja FEO 2021-2027 ma zostać przyjęta przez Zarząd Województwa Opolskiego oraz przekazana do Komisji Europejskiej do 31 grudnia 2025 r. Dyrektor odniósł się także do założeń przyszłego okresu programowania 2028+, który przewiduje znaczną konsolidację – z 540 programów krajowych/regionalnych do 27 Planów Partnerstwa Krajowego i Regionalnego i jednego Planu Interreg.

Kolejnym punktem spotkania była prezentacja Pana Bartosza Ledziona – Dyrektora Zarządzającego spółką EGO – dotycząca wyników badania przeprowadzonego na zlecenie Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej pn. Badanie problemów związanych z wdrażaniem rekomendacji opracowanych w ramach ewaluacji działań Polityki Spójności, którego był wykonawcą wraz z firmą LBiE. Zaprezentowane wnioski dotyczyły m.in.:

• zjawiska „utraconych rekomendacji”;

• barier wdrożeniowych;

• zaangażowania interesariuszy w proces badawczy;

• jakości oraz transparentności rekomendacji.

W trakcie wystąpienia odbyła się także dyskusja z członkami Grupy na temat trafności rekomendacji, zmiany podejścia do realizowanych ewaluacji (m.in. poprzez większą realizację działań doradczych ad hoc) oraz możliwości wykorzystania sztucznej inteligencji w codziennej pracy i obaw z tym związanych.

Ze względu na intensywną dyskusję i ograniczony czas, prezentacja Pani Jagody Sokołowskiej-Kowalczyk – Kierowniczki Referatu Badań i Ewaluacji DRP UMWO pt. Regionalna baza badań oraz plany badawcze na 2026 rok została pominięta podczas spotkania. Materiał został załączony poniżej, wraz z pozostałymi prezentacjami, aby umożliwić uczestnikom zapoznanie się z jego treścią.

6 grudnia 2024 roku odbyło się trzecie posiedzenie Grupy Sterującej Ewaluacją i Monitoringiem (GSEiM) powołanej w perspektywie 2021-2027.

Zespół powitany został przez Członka Zarządu Województwa Opolskiego – Pana Antoniego Konopkę, który podkreślił rolę ewaluacji i rekomendacji w procesie planowania i wdrażania działań na poziomie regionalnym. Po oficjalnym rozpoczęciu spotkania i przywitaniu jego uczestników głos zabrał Pan Waldemar Zadka - Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej i Przestrzennej (DRP) w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Opolskiego (UMWO). Prelegent omówił kwestie związane z aktualizacją strategicznych dokumentów krajowych (t.j. Krajowa Koncepcja Kraju 2050, Średniookresowa Strategia Rozwoju Kraju oraz Krajowa Strategia Rozwoju Regionalnego), w tym zasygnalizował obecnie dyskutowane podejście do wyznaczania krajowych obszarów strategicznych interwencji / obszarów funkcjonalnych oraz uwarunkowania i konsekwencje z tym związane dla województwa opolskiego. Dyrektor Zadka omawiając powyższe kwestie bazował na prezentacji Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej zaprezentowanej podczas spotkania Zespołu Eksperckiego ds. Europejskiej i Krajowej Polityki Strukturalnej. 

Następnie Kierownik Działu Innowacji w Opolskim Centrum Rozwoju Gospodarki – Pan Przemysław Burtny podsumował dotychczasowe działania w zakresie monitorowania i ewaluacji Regionalnej Strategii Innowacji Województwa Opolskiego. Przedstawione zostały również plany na przyszłość związane z ww. tematem.

Kolejnym punktem spotkania była prezentacja Koordynatora Zespołu ds. rewitalizacji - Pana Arkadiusza Tkocza (Zastępcy Dyrektora DRP w UMWO), dot. projektu Regiony Rewitalizacji 3.0. Omówione zostały poprzednie edycje projektu oraz ich rezultaty, a także cele i założenia bieżącego wsparcia ukierunkowanego na dalsze wzmacnianie zdolności gmin do programowania i wdrażania działań rewitalizacyjnych. W ramach prezentacji upowszechnione zostały kluczowe działania zaplanowane do realizacji w województwie opolskim w perspektywie do 2027 roku pod kątem wsparcia edukacyjno-doradczego i informacyjnego oraz regionalnych grantów rewitalizacyjnych.

Ostatnim elementem posiedzenia było omówienie wniosków wynikających z monitorowania rekomendacji, wypracowanych w ewaluacjach zrealizowanych w regionie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego na lata 2014-2020. Dodatkowo zasygnalizowano potrzebę dalszej dyskusji w tym zakresie po zrealizowanym badaniu przez Krajową Jednostkę Ewaluacji pod kątem stanu wdrażania rekomendacji oraz identyfikacji czynników (pozytywnych i negatywnych) wpływających na ich wykorzystanie. Omówienia ww. zagadnienia dokonała Pani Jagoda Sokołowska-Kowalczyk (Kierownik Referatu Badań i Ewaluacji w DRP w UMWO), która dodatkowo zaprezentowała ewaluacje przeprowadzone w 2024 roku oraz plany badawcze na 2025 rok. 

Poniżej program spotkania, prezentacje (3 z 4) oraz kilka zdjęć.

8 grudnia 2023 roku odbyło się drugie posiedzenie Grupy Sterującej Ewaluacja i Monitoringiem (GSEiM) powołanej w nowej perspektywie.

W pierwszej kolejności podsumowane zostały wyniki ewaluacji i badań przeprowadzonych w roku 2023 w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Opolskiego m.in. w zakresie Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego na lata 2014-2020:

• Ocena jakości i efektów działań na rzecz opieki nad dziećmi do lat 3 oraz usług edukacyjno – wychowawczych dzieci do lat 6 w województwie opolskim;
• Ocena efektów ekologicznych, społecznych i gospodarczych inwestycji wspartych w ramach IV i V Osi Priorytetowej RPO WO 2014-2020;
• Wpływ inwestycji transportowych na sytuację społeczno-gospodarczą województwa opolskiego;
• Ewaluacja Regionalnych Programów Zdrowotnych realizowanych w województwie opolskim;
• Oszacowanie wartości wskaźnika rezultatu długoterminowego – liczba osób znajdujących się w lepszej sytuacji na rynku pracy 6 miesięcy po opuszczeniu RPO WO 2014-2020. Edycja druga.

Powyższy element spotkania zaprezentował i omówił Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej i Przestrzennej UMWO – Pan Waldemar Zadka.

Kolejnym punktem spotkania było przedstawienie wyników Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2021 w województwie opolskim. Zaprezentowano głównie dane dotyczące ludności. Wsparciem w tym procesie był przedstawiciel Opolskiego Ośrodka Badań Regionalnych z Urzędu Statystycznego w Opolu – Pani Hanna Sterniuk-Mościcka.

Następnie Kierownik Wydziału Obserwatorium Rynku Pracy w Wojewódzkim Urzędzie Pracy w Opolu – Pan Krzysztof Duraj, omówił działalność prowadzoną przez Obserwatorium w kreowaniu polityki regionalnej, w tym zaprezentował stosowane przez nich dobre praktyki w badaniach z obszaru rynku pracy. Jednym z elementów prezentacji była informacja o planowanych badaniach w najbliższym czasie.

Na koniec Pani Jagoda Sokołowska (Kierownik Referatu Badań i Ewaluacji) zaprezentowała ewaluacje, badania i analizy zaplanowane do realizacji do 2030 roku w ramach prac Departamentu Polityki Regionalnej i Przestrzennej. Wszystkie badania zostały zebrane w dwóch dokumentach:

• Planie badań, analiz i ekspertyz Opolskiego Obserwatorium Terytorialnego do 2030 roku w zakresie rozwoju regionalnego województwa opolskiego,
• Planie ewaluacji Funduszy Europejskich dla Opolskiego 2021-2027.

Poniżej kilka zdjęć, program oraz prezentacje ze spotkania.

W dniach 14-15 czerwca 2023 roku w Niwkach odbyły się szkolenia dla członków Grupy Sterującej Ewaluacją i Monitoringiem z zakresu tworzenia rekomendacji oraz upowszechniania wyników badań. Warsztaty poprowadzone zostały przez Prezeskę Polskiego Towarzystwa Ewaluacyjnego Panią Monikę Bartosiewicz-Niziołek.

Pierwszego dnia uczestnicy mieli okazję pogłębić swoją wiedzę w zakresie rekomendacji, ich roli i zasad formułowania. Podczas ćwiczeń Grupa trenowała proces przygotowania wniosków i zaleceń płynących z badań oraz mechanizmy współpracy na etapie ich tworzenia.

Pragnąc poszerzyć grono odbiorców oraz zwiększyć użyteczność wyników badań, drugiego dnia spotkania omówiono znaczenie języka raportów oraz techniki i kanały promowania ich wyników. W ramach warsztatów dyskutowano o interesariuszach i odbiorcach badań oraz o rozwiązaniach komunikacyjnych wartych do wdrożenia w przyszłości.

Serdecznie dziękujemy uczestnikom za aktywny udział i pozytywną atmosferę podczas spotkania.  Cenną wartością z przeprowadzonych szkoleń była możliwość wysłuchania innego spojrzenia na badania – osób, które nie zajmują się nimi codziennie. Spotkanie przysłuży się także lepszemu przygotowaniu i wykorzystaniu wiedzy płynącej z badań i ewaluacji w regionie.

Poniżej zamieszczono zdjęcia ze szkoleń.

27 kwietnia 2023 roku odbyło się inauguracyjne posiedzenie Grupy Sterującej Ewaluacją i Monitoringiem (GSEiM) w nowej perspektywie.

Podczas spotkania podsumowano działalność Opolskiego Obserwatorium Terytorialnego oraz Jednostki Ewaluacyjnej od 2014 roku oraz omówiono potrzeby informacyjne w zakresie badań i analiz podmiotów wchodzących w skład Grupy.

W kolejnej części przedstawiono propozycje badań wpisanych do projektu Planu ewaluacji Funduszy Europejskich dla Opolskiego 2021-2027 i poddano je dyskusji.

Następnie omówiono wyniki ankiety przeprowadzonej wśród członków Grupy, w której to ocenili jej działalność w perspektywie 2014-2020 oraz wskazali jakich form wsparcia w zakresie budowania potencjału badawczego oczekują. Główną potrzebą, wynikającą z ankiet oraz z dyskusji podczas spotkania, okazało się stworzenie strony internetowej dedykowanej analizom/badaniom/ewaluacjom prowadzonym przez DRP i podmioty współpracujące w ramach GSEiM.

Ostatnim elementem spotkania była prezentacja założeń programowych Funduszy Europejskich dla Opolskiego 2021-2027 oraz potrzeb ewaluacyjnych, które wynikają z programu.

Poniżej dostępne są zdjęcia, program oraz prezentacje ze spotkania.